ĂN CHAY trong ĐẠO PHẬT
▬
Khi bạn bị một lưỡi dao cứa vào tay, bạn cảm thấy đau đớn, từ kinh nghiệm ấy bạn nghĩ tới chuyện nếu lưỡi dao ấy cứa vào cổ bạn thì sao? chỉ tưởng tượng thôi chắc bạn cũng rùng mình.
Bạn liên tưởng tới lưỡi dao cứa vào cổ con gà, con heo... chúng không nói được, nhưng chúng cũng biết quang quác, eng éc... vì đau đớn. Nếu bạn cảm thông, thương xót tới những con vật (nói chung là chúng sinh) bị đau đớn khi bị làm thịt như thế, thì bạn bớt ăn hay bỏ ăn thịt loài vật, để bỏ đi một trong những nguyên nhân gây ra đau đớn cho chúng sinh... Đó là ăn chay. Ăn chay là một cách để tập lòng thương chúng sinh, hay là lòng từ bi, trong đó thương yêu người là một điều quan trọng hàng đầu, vì người với người gần gũi tương đồng. Không biết tới hay quay lưng trước sự đau đớn của người khác mà nói tới thương loài vật thì dù có ăn chay mấy đi nữa cũng chẳng có bao ý nghĩa.
Có một người kia, trong ngày ăn chay, vô ý ăn trúng một món không phải là chay, thế là dằn vặt đau khổ, vì sợ mắc tội,... Có tội chăng ? Chẳng tội tình gì cả, nếu lòng người ấy biết thương người thương vật. Ăn chay để tập lòng thương người thương vật chứ không phải vì...sợ tội."Đừng làm quá lắm về việc giết một con ruồi, rồi sau đó lại đi “giết hại” người hàng xóm bằng miệng lưỡi của mình,.... đừng có nói “Tôi sẽ không giết hại ruồi”, nhưng mặt khác lại thốt ra lời gì đó tàn nhẫn, hung bạo đối với vợ hay chồng của mình." (J. Chrishnamurti)
Trong cuộc đời đức Phật, ngài thường hay nói tới hai chữ từ bi, chứ ít (hay không ?) nghe ngài nói tới chuyện ăn chay.
Kinh Pháp Cú kệ 129 và 130 nói rằng, "Tất cả đều sợ hãi trước hiểm nguy, tất cả đều quý trọng đời sống. Hãy lấy lòng ta suy lòng người. Không nên giết, cũng không nên làm cho kẻ khác bị giết".
Trong kệ 131: "Kẻ nào tìm hạnh phúc cho mình bằng cách hành hạ chúng sinh khác -- cũng mong cầu hạnh phúc --, kẻ ấy sẽ không được hạnh phúc".
Giới đầu tiên trong ngũ giới nói đừng sát sanh.
Tình thương yêu hay từ bi mới là chính đối với đạo Phật, nằm trong tứ vô lượng tâm "từ, bi, hỷ, xả". Có tình thương thì giảm được tâm ác, bớt được lòng tham sân si, giải nghĩa như sau:
-- Từ : lòng thương người, và có thể nói rộng ra là thương chúng sinh.
-- Bi : lòng đau xót với nỗi đau của người khác, của chúng sinh, khiến ta có ý muốn và hành động giúp đỡ, làm bớt nỗi đau của họ (mang cùng ý nghĩa "khóc cùng kẻ khóc" trong Ki-tô giáo)
-- Hỷ : lòng vui với sự thành đạt của người khác (mang cùng ý nghĩa "vui cùng người vui" trong Kinh Thánh) ,không ghen tị mà còn vui khi thấy người khác thành đạt, hạnh phúc.
-- Xả : Buông bỏ những thứ ta muốn lôi kéo hay chiếm giữ cho TA, phát sinh bởi lòng tham, sân, si, kiêu mạn, ganh tị ...; Cũng chính là buông bỏ cái TA ích kỷ, buông bỏ oán hận (giữ lòng tha thứ).
Hợp lại của bốn từ đều mang một ý nghĩa "vì người" hay “vị tha”. Nội dung cũng giống như hai chữ Tình Yêu trong Ki-tô giáo. Sống vị tha không vị kỷ là "thương người như thể thương thân", là biết đau cùng cái đau của người, biết vui cùng cái vui của người. Biết đau cái đau của người khác thì không làm hại người; biết vật cũng biết đau sẽ đưa tới bớt hay bỏ ăn thịt các con vật, là ăn chay. Ngược lại cố ép mình ăn chay, cho rằng ăn chay là giải được tội lỗi hay đau khổ, nhưng trong lòng thì hận thù, ganh ghét, lừa đảo... thì chay tịnh chẳng lợi ích là bao, cũng chẳng giải được tội lỗi hay đau khổ.
"Ăn mặn nói ngay còn hơn ăn chay nói dối" .
Nhưng... nếu không bỏ đươc nói dối... mà ăn chay được thì dù sao... cũng tốt hơn là vừa nói dối vừa ăn mặn. Nhưng hay nhất vẫn là không còn nói dối mà lại ăn chay . ./.
Cung Đàn
Aug/2009
Home Top