─ Điều lành (thiện) điều dữ (ác) tuy là khác nhau, chớ cái bản tánh không hai (Huệ Năng).--> tức là "bản tánh" của con người vốn không thiện/không ác.

─ Không thiện, không ác là cái (bản) thể của tâm (Vương Dương Minh) --> tức là "bản tâm" vốn không thiện/không ác 

─ Và hai ông bà Adam và Eve khi chưa biết phân biệt thiện/ác (tức là chưa biết cái ác là gì), là lúc hai ông bà đang ở trong vườn Địa Đàng hay thiên đàng hạ giới, sau khi biết phân biệt thiện/ác thì bị đuổi khỏi vườn Eden, hay là đã đánh mất thiên đường. Vậy bổn tánh (cái tánh đầu tiên của con người, tượng trưng bằng tâm ông Adam và bà Eve) vốn không thiện/không ác.

Như vậy cái "bản tánh" của con người là tánh ban đầu vốn không thiện/không ác, là Phật tánh, tượng trưng cho người đang ở nơi Niết bàn hay địa đàng (Eden). Ngày nay chúng ta biết phân biệt thiện/ác là chúng ta đã vướng vào cái ác. Nếu diệt được cái ác (từ ý nghĩ tới lời nói hành động) là ta trở về với bản tánh, tức là đã "giác ngộ bản tánh".

Cái "ác" từ đâu mà ra? Chẳng cần lý luận dông dài ta cũng biết là nó sinh ra từ những nguời có lòng tham sân si, và tham sân si sinh ra bởi người mang tâm vị kỷ ^[1] . Hay nói ngược lại, lòng vị kỷ sinh tham sân si, và từ tham sân si sinh ra những tranh giành, xung đột…, từ đó sinh ra cái ác.

Muốn diệt cái ác thì diệt tham sân si. Muốn diệt tham sân si thì phải bỏ lòng vị kỷ, mà nuôi dưỡng lòng vị tha, tức là "bác ái", biết yêu người như yêu chính mình, vì "Ðã yêu thương thì không làm hại người đồng loại" (Rm 13:10). Theo lời đức Phật thì "diệt tham sân si cũng đồng nghĩa với Niết bàn".

Tóm lại, khi biết "yêu tha nhân như yêu bản thân mình" là không còn tham sân si, là không còn ác, chính là đã trở về, hay giác ngộ được cái "bản tánh" không thiện/không ác vốn có của mình vậy. Khi đã giác ngộ bản tánh rồi, thì "những nào nhân nào quả", nào đức tin nào đức cậy, chỉ còn là những suy nghĩ của thời con trẻ, khi đã thành nhân (giác ngộ bản tánh) rồi thì bỏ lại.

Ta thử so sánh một đứa trẻ thơ và một người đã khôn lớn như chúng ta. Trí óc đứa trẻ không bằng so với người lớn đã có trí khôn phát triển để duy trì và nâng cao cuộc sống vật chất, nhưng về mặt tâm hồn thì tâm trẻ thơ chính là cái "bản tánh" của con người, chưa hề có ác nên cũng chẳng có thiện, đó là bản tánh không thiện/không ác, trong khi người lớn đã mang tâm phân biệt thiện ác là đã có cái ác, ít nhất là trong ý nghĩ, nếu chưa bộc phát ra lời nói hay hành động thì cũng sẽ có ngày bộc lộ, nếu không được ngăn chặn. Cái ác đó xuất phát từ lòng vị kỷ. Và khi bỏ được lòng vị kỷ để sống vị tha, không còn tham sân si, là ta bỏ được cái ác, và tâm hồn trở lại cái bản tánh ban đầu giống như tâm hồn của trẻ thơ vậy (dĩ nhiên là trí óc của người lớn vẫn còn, vì trí với tâm là khác nhau). Trở về với tâm trẻ thơ là trỏ lại với nước Trời (vườn Eden cũ), như lời đức Giê-su nói:  “Nếu anh em không quay lại mà trở nên như trẻ nhỏ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời . Vậy ai tự hạ, coi mình như em nhỏ này, người ấy sẽ là người lớn nhất Nước Trời.” (Mt 18,3)

Nói Thiên chúa phạt hay nhân quả luân hồi cũng là để hướng người ta bỏ cái ác mà làm thiện để tới cái đích cuối cùng là "thương người như thể thương thân", là trở về với bản tánh (bản tâm), giống như tâm ông Adam và bà Eve, hoặc tâm đứa trẻ thơ, vốn không thiện/không ác./.